tips om nóg beter te repeteren
Veel van mijn zangers en zangeressen (voor het gemak vanaf hier even bij elkaar op één hoop zangers genoemd) zingen in een koor. De muziek is heel divers en varieert van popmuziek tot musical, tot klassiek. Het leuke van zingen in een koor is dat het veel mensen van verschillende achtergronden en verschillende zangniveau’s bij elkaar brengt! Er is weinig fijner er dan met z’n allen samen zingen en het is ook nog eens wetenschappelijk bewezen dat het goed is voor je gezondheid!
Maar goed, dat zingen goed voor je is, wisten we natuurlijk al: bij het zingen wordt het gelukshormoon endorfine aangemaakt, het is goed voor de longen, vermindert stress, er wordt onderzoek gedaan naar het verbeteren van het immuunsysteem door zingen en ook zijn er onderzoeken die wijzen naar een verbetering van het geheugen en verbeteringen bij Parkinson patiënten.
Samen zingen is goed voor sociale contacten en zorgt voor emotionele verbinding met de mensen met wie je samen zingt. Het is zelfs eens gemeten dat de hartslag van koorleden synchroon loopt! Bizar, toch?! Hier zijn twee leuke artikelen (in het Engels) die wat inzicht geven: Oxford University & Washington Post.
Er kunnen soms ook een paar nadeeltjes kleven aan het zingen in een koor: veel zangers klagen over heesheid na afloop van de repetitie en soms houdt deze zelfs langer dan een dag aan! Dat is natuurlijk niet de bedoeling! Hoe komt dat? Hier volgen een paar tips om je ongeschonden door de koorrepetities heen te slaan.
Warm-up
Repetities, ze lijken altijd te kort! Even bijkletsen aan het begin. Een snelle warming-up en dan door naar het echte werk: het repertoire oefenen. Die snelle warm-up moet voor alle stemgroepen passen, soms worden er wat ademhalingsoefeningen gedaan, een paar toonladders en dat is het dan. Bij een beperkte tijd, kan dat natuurlijk niet anders als je een vol programma moet doorwerken met een grote groep zangers van verschillend stemtype en niveau.

Veel zangers hebben toch meer stemopwarming nodig om goed door de repetitie heen te komen en daarna niet hees te zijn. De oplossing is simpel: warm zelf je stem een minuutje of 15-20 op voor je naar de repetitie gaat. Dat kun je makkelijk doen door de opname van je zangles te gebruiken als warm-up voor je koor repetitie. De zangles oefeningen zijn maatwerk voor jouw stemtype en niveau, dus passen ze goed bij wat jouw stem nodig heeft. Je kunt natuurlijk ook de persoonlijke warm-up gebruiken, dan zit er geen gepraat in je opname.
Stemtype
In een koor komen zangers van verschillende stemtypen en niveau’s bij elkaar, dus best een uitdaging voor de dirigent om er één samenhangend geheel van te maken. Soms heeft een dirigent meer zangers van een bepaald stemtype nodig, dan er voorhanden zijn. Bijvoorbeeld als er veel sopranen zijn, maar te weinig alten, dan kunnen sopranen die ook over voldoende lager bereik beschikken naar de alten worden geschoven om hen te versterken. Het komt ook vaak voor dat tenoren met de baritons meezingen.
Als je als zanger niet in je meest ideale stemtype in het koor moet zingen, kan dat een grote belasting voor de stembanden zijn. De zanger moet dan met meer kracht zingen om het gewenste volume te halen. Als je in je ideale bereik zingt, heeft je stem van zichzelf meer “presentie” en kost zingen minder moeite. Bij een repetitie van een paar uur moet je stem dus harder werken en raakt dan sneller hees.
Ook hebben we als zangers wel eens de gewoonte om bij onzekerheid liever iets lager te zingen, omdat we het lied niet goed genoeg kennen, of niet de juiste techniek gebruiken voor de hoge noten. Laat je dus niet direct ontmoedigen als de hoge noten in het begin hoog lijken en je dan liever bij een lagere stemgroep zingt. Soms past een hogere stemgroep echt beter bij je stemtype en kun je de techniek wat bijschaven om de hogere noten makkelijker te kunnen zingen. Als je vaak hees bent na de repetitie is het misschien zinvol om eens met je dirigent te overleggen of je niet beter tot je recht komt in een andere stemgroep.
Techniek
Je kent het lied nog niet en bent een beetje onzeker of je wel de juiste noten zingt. Beter om zachtjes te zingen? De anderen om je heen zingen ook heel zachtjes… je wilt toch niet uit volle borst een verkeerde noot zingen en dat anderen dat kunnen horen!
Het is een lastig dilemma, want zachtjes en met teveel aspiratie zingen (met teveel lucht) is belastend voor je stembanden. Bovendien heb je meer controle over je stem en dus meer zuivere noten, als je niet met teveel lucht zingt. Dat betekent niet automatisch dat je hard moet zingen, maar wel dat je met voldoende stembandsluiting moet zingen. Lastig? Kaart het eens aan bij je zangdocent, die kan je vast helpen om zowel met minder lucht én zachtjes te zingen.

Zo kun je tijdens de repetitie die “pianissimo” stukken goed aan en bied jij met je stem wel houvast aan jouw iets minder ervaren buurman of vrouw.
Veel plezier met het samen zingen!

